Kun je een heel verhaal vertellen met alleen memes? Laat leerlingen een bekende scène vertalen naar internetbeeldtaal en ontdekken hoeveel een meme eigenlijk kan zeggen.
Hoofd leerdoel:
Leerlingen ontdekken hoe memes kunnen functioneren als een vorm van storytelling door een bestaande verhaalscène te vertalen naar een reeks memes.
Lieke Wouters
Bijdrager:
Docent VO
Algemene informatie
Doelgroep: 9e klas havo/vwo vrije school
Duur: 100 minuten
Vak: Kunst en Ambacht
Thema: memes, storytelling, internetcultuur, beeldtaal
Beschrijving
In deze les onderzoeken leerlingen memes als communicatiemiddel. Vaak worden memes gezien als losse grapjes, maar kunnen ze ook gebruikt worden om emoties, ideeën en zelfs complete verhalen over te brengen. Aan de hand van voorbeelden bespreken we wat memes zijn, waarom ze juist op internet zijn ontstaan en hoe ze functioneren als een gedeelde online beeldtaal. Ze gaan zelf aan de slag om een bestaand verhaal te vertalen naar memes om de communicatieve kwaliteiten ervan op een nieuwe manier te onderzoeken en ervaren.
De les begint me een stukje achtergrond informatie over memes. Wat is de oorsprong van die term eigenlijk? Wat maakt een meme een meme? En waarom zouden we met beelden communiceren i.p.v. met woorden? Daarna kiezen de leerling een scene van een bestaand verhaal uit wat ze gaan vertalen naar een reeks memes. Ze gebruiken hiervoor bestaande beelden en plaatsen ze binnen een andere context, of passen bestaande beelden aan om er een nieuwe betekenis aan te geven.
De opdracht in deze les is sterk gebaseerd op deze opdracht die ik op een andere site vond: Creating a story through memes
Leerdoelen
Leerlingen onderzoeken memes als vorm van visuele communicatie.
Leerlingen ontdekken hoe memes gebruikt kunnen worden om verhalen, emoties en ideeën over te brengen.
Leerlingen vertalen een bestaande verhaalscène naar een reeks memes.
Leerlingen reflecteren op de mogelijkheden en beperkingen van memes als communicatiemiddel.
Materialen
Powerpoint, Digitboard/beamer, laptops (powerpoint, canva, wick editor), eventueel knutselspullen en geprintte memes
Tijdsindeling
Tijd | Onderdeel | Activiteit |
0-15 min | Introductie | Presentatie over memes, internetcultuur en storytelling |
15-25 min | Opdracht uitleg | Voorbeeld bekijken, voorwaarden bespreken, groepjes maken en scenes kiezen |
25-75 min | Hoofdopdracht | 2 meme-verhalen maken |
75 – 80 | Mini expo | Leerlingen krijgen de kans om elkaars verhalen te bekijken |
80 – 100 min | Reflectie en afsluiting | Groepsreflectie, antwoorden schrijven o.b.v. reflectievragen en alle spullen worden opgeruimd |
Download hier de powerpoint
Mijn bevindingen
Een fijne, compacte opdracht die goed aansloot bij de belevingswereld van de leerlingen. Tijdens de introductie was er veel aandacht voor de achtergrond van memes en hoe deze zich verspreiden en veranderen. De koppeling met evolutietheorie werkte verrassend goed; het maakte een abstract proces als remixcultuur een stuk tastbaarder.
Tijdens het werken viel op dat leerlingen regelmatig bij elkaar gingen kijken om te controleren of hun verhaal nog duidelijk overkwam. Daardoor ontstonden vanzelf gesprekken over welke memes wel of niet werkten en welke informatie nodig is om een verhaal begrijpelijk te houden. Dat maakte zichtbaar dat storytelling niet alleen draait om wat je vertelt, maar ook om hoe je dat doet.
Reacties van leerlingen: “Memes zijn wel van onze generatie dus heel grappig en interessant” “Het was leuk om de eindresultaten te zien als 1 geheel en ook dat je de verhaallijnen erin terugzag” “We vonden het een creatieve uitdaging”
Een greep uit de resultaten
Bronnen:
Creating a story through memes continued. (2016, December 12). Jane Austen in the Digital Era. https://janeausteninthedigitalera.wordpress.com/2016/12/06/creating-a-story-through-memes-continued/
Kreidler, M. (2021, February 2). What’s in a Meme? Richard Dawkins Foundation for Reason and Science. https://richarddawkins.net/2014/02/whats-in-a-meme/
Pogue, D. (2011, September 9). Internet Memes 101: A Guide to Online Wackiness: Pogue’s Posts. The New York Times. https://archive.nytimes.com/pogue.blogs.nytimes.com/2011/09/08/internet-memes-101-a-guide-to-online-wackiness/